Kilis tarihçesi

Kilis, coğrafi yapısı ve yerleşime elverişli konumu nedeniyle tarih boyunca birçok uygarlığın yaşam alanı olmuştur. Oylum Höyük kazıları yörede yerleşimin Geç Kalkolitik Çağa (M.Ö. 3500–3000) kadar uzandığını göstermektedir. Antik kaynaklar Kilis’in M.Ö. 2. binyılda Halep Krallığı sınırları içinde olduğunu, Büyük İskender sonrası Selevkosların egemenliğine girdiğini ve M.Ö. 64’te Roma idaresine bağlanarak “Ciliza sive Urmagiganti” adını aldığını bildirir; 395 yılı bölünmenin ardından Doğu Roma (Bizans) sınırları içinde yer almıştır.

636 yılında Ebu Ubeyde bin Cerrah komutasındaki fetihle İslam topraklarına katılan Kilis, sonraki yüzyıllarda sınır bölgesi kimliğiyle sık sık el değiştirmiş; Abbasiler döneminde Türk boylarının “uç” ve “sınır” yerleşimleri olarak iskân edilmesiyle bölgeye yerleşik Türk unsurlar gelmiştir. 11. yüzyılda Haçlıların denetimine geçip Urfa Kontluğu’na bağlanmasının ardından Artuklu ve Eyyubi egemenlikleri görülmüş, 1250–1516 yılları arasında Kölemen/Memluk yönetimi bölgeyi onarmış ve kent merkezini ticaret merkezi hâline getirmiştir. Memluk egemenliği 24 Ağustos 1516 Mercidabık Savaşı ile Yavuz Sultan Selim döneminde Osmanlı yönetimine geçmiştir; 19. yüzyılda ise 1831–1839 yıllarında Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa’nın etkisi altında kalmış, 1854’te kaza, 1863’te belediye statüsü kazanmıştır.

Öne çıkan tarihsel noktalar

Oylum Höyük: bölgedeki yerleşimin Geç Kalkolitik Çağa (M.Ö. 3500–3000) uzandığını gösterir.
M.Ö.64: Roma dönemine bağlanmış; antik adı “Ciliza sive Urmagiganti”.
24 Ağustos 1516: Mercidabık Savaşı ile Memluk egemenliğine son verilmiş ve bölge Osmanlı topraklarına katılmış.
1831–1839: Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa etkisi; 1854’te kaza, 1863’te belediye oldu.

Kaynak: Türkiye Kültür Portalı — T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı

Kilis için yerel rehber

Kilis ilindeki tüm ilçelere, mahalle, köy, cadde ve sokak kayıtlarına yerel rehber dizininden ulaşabilirsiniz. Her yer kaydı kendi yerel web rehberine ve işletme türlerine göre hazırlanmış içerik başlıklarına bağlanır.

Tüm ilçeleri ve yerleri gör →

İLÇELER

Kilis ilçeleri

İlçenizi seçerek ilçe rehberine ve o ilçenin yerleşim kayıtlarına geçin.

MERKEZ →ELBEYLİ →MUSABEYLİ →POLATELİ →

İŞ KOLLARI VE ŞEHİR

Kilis işletmeleri için rehberler

Tüm sektörler →

KAYNAKÇA VE VERİ NOTU

Bu rehber hangi kaynaklardan yararlanır?

İdari birimler ve yerleşim kapsamı site içine alınmış yerel veri dosyalarından; tarihçe ve kültür/turizm özetleri ise aşağıdaki resmî kaynakların derleme zamanındaki içeriklerinden oluşturulmuştur. Site çalışma zamanında bu kaynaklara API isteği gönderilmez.

TÜİK — İl ve İlçelere Göre İl/İlçe Merkezi, Belde/Köy NüfusuNüfus, idari birimler, ilçe/belde/köy kapsamı ve yıllık resmî istatistik tanımları.T.C. İçişleri Bakanlığı — Mülki İdari Bölümleri Envanteriİl, ilçe, mahalle, köy ve bağlı idari birimlerin resmî idari kapsamı.T.C. İçişleri Bakanlığı — KöylerKöy kavramı, köy idari yapısı ve köy adlarıyla ilgili resmî açıklamalar.Türkiye Kültür Portalı — T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığıİl tarihçeleri, kültür, turizm aktiviteleri ve şehir tanıtım içerikleri.T.C. Kültür ve Turizm BakanlığıTürkiye kültür, turizm, müze, arkeoloji ve resmî tanıtım içerikleri.Harita Genel Müdürlüğü — Türkiye Mülki İdare Sınırlarıİl, ilçe ve köy sınırlarıyla ilgili resmî harita ve idari sınır çerçevesi.