Ardahan tarihçesi
Ardahan ilinin tarihçesi, Urartu tabletleri ve antik çağ kaynaklarında söz edilen bölge kültürlerinden başlayarak Kimmer ve Saka/İskit etkileriyle derin bir geçmişe uzanır; metinde II. Sardur’un yazıtlarında Çıldır-Ardahan çevresinin anıldığı belirtilir. Metin, Ardahan adının MS 628’de Hazar Türklerinin bir kolu olan Arda Türklerinden geldiğini ve 1068’de Alparslan’ın seferleriyle Selçuklu egemenliğine girdiğini kaydeder.
Erken modern dönemde Ardahan, 29 Mayıs 1555 tarihli Amasya düzenlemesiyle Osmanlı yönetimine dahil edilmiş; 1877 Osmanlı-Rus savaşının ardından 13 Temmuz 1878 Berlin Antlaşması ile Kars ve Batum ile birlikte Rusya idaresine bırakılmıştır. 1918’de bazı düzenlemelerle anavatana dönme çabaları yaşanmış, Milli Şura uygulamaları ve Kurtuluş Savaşı sürecinin ardından il, 23 Şubat 1921’de Kazım Karabekir ve Halit Paşa komutasındaki birliklerce kurtarılmıştır. Cumhuriyet döneminde 1926’da Kars iline bağlı ilçe yapıldığı, 27 Mayıs 1992’den itibaren ise yeniden il statüsü kazandığı metinde belirtilir.
Öne çıkan tarihsel noktalar
- Antik dönemde bölge Urartular ve Kimmer/Saka/İskit etkileri bağlamında kaynaklarda anılmıştır.
- Ardahan adı MS 628’de Arda (Arda) Türkleriyle ilişkilendirilmiştir; 1068’de Alparslan ile Selçuklu egemenliğine girmiştir.
- 29 Mayıs 1555 tarihli Amasya düzenlemesiyle Osmanlı yönetimine girmiş; 13 Temmuz 1878 Berlin Antlaşması ile Rusya yönetimine bırakılmıştır.
- 1918–1921 arasındaki çalkantılı dönemi takiben il, 23 Şubat 1921’de kurtarılmış; 1926’da Kars’a bağlı ilçe, 27 Mayıs 1992’de yeniden il olmuştur.
Kaynak: Türkiye Kültür Portalı — T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Ardahan için yerel rehber
Ardahan ilindeki tüm ilçelere, mahalle, köy, cadde ve sokak kayıtlarına yerel rehber dizininden ulaşabilirsiniz. Her yer kaydı kendi yerel web rehberine ve işletme türlerine göre hazırlanmış içerik başlıklarına bağlanır.
Tüm ilçeleri ve yerleri gör →