Aksaray tarihçesi
Aksaray bölgesi, Paleolitik dönemden itibaren yerleşim izleri gösteren; özellikle Güzelyurt çevresinde Mousterien ve Aurignacien türü yontma taş aletlerin bulunduğu bir alan olarak tanımlanır. Neolitik dönemin önemli merkezlerinden Aşıklıhöyük burada yer alır; bölgedeki tuff tabakalarıyla ilişkilendirilen kaya içi ve yeraltı yerleşimleri ile Kalkolitik döneme ait Güvercin Kayası ve Gelveri yüksek kilise gibi yerleşmeler de arkeolojik açıdan önem taşır. Acemhöyük, M.Ö. 3000’den itibaren iskan edilmekte olup Tunç Çağı’nda bölgenin öne çıkan yerleşimlerinden biri ve Pruşhattum olarak nitelenen merkezlerden biridir.
Ticaret kolonileri dönemiyle birlikte Asurlu tüccarların Anadolu içlerine kurduğu karum türü pazar merkezleri bölgede etkili olmuştur. Aksaray toprakları tarih boyunca Hitit, Geç Hitit, Frig, Kimmer, Lidya, Pers, Hellenistik (Kapadokya/Arkhelais), Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı gibi çeşitli siyasi güçlerin egemenliğine girmiş; Selçuklular tarafından 1142’de zapt edilmiş ve Osmanlı dönemine geçiş 15. yüzyıl sonlarında olmuştur. Cumhuriyet döneminde Aksaray, önce Konya’ya bağlı sancak ve 1920’de il olduktan sonra 1933’te il statüsü kaldırılarak Niğde’ye bağlanmış, 15 Haziran 1989’da yeniden vilayet olmuştur.
Öne çıkan tarihsel noktalar
- Aşıklıhöyük: Bölgede Neolitik yerleşimin en önemli merkezlerinden biri, yerleşik tarım toplumunun izlerini taşır.
- Acemhöyük (Pruşhattum): M.Ö. 3000’den itibaren iskan edilmiş Tunç Çağı yerleşimi; Asurlu tüccarların ticaret ağlarıyla ilişkilendirilir.
- İsim ve dönemsel değişimler: Antik kaynaklarda Nenessa/Şinukhtu/Garsaura/Arkhelais adlarıyla anılmış; Selçuklu dönemiyle Aksaray adını almış ve 'Şehr‑i Süleha' olarak anılmıştır.
- Modern idari tarih: Cumhuriyet döneminde Konya’ya bağlı sancak olarak kaldı, 1920’de il oldu, 1933’te il statüsü kaldırılarak Niğde’ye bağlandı ve 15 Haziran 1989’da yeniden il yapıldı.
Kaynak: Türkiye Kültür Portalı — T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Aksaray için yerel rehber
Aksaray ilindeki tüm ilçelere, mahalle, köy, cadde ve sokak kayıtlarına yerel rehber dizininden ulaşabilirsiniz. Her yer kaydı kendi yerel web rehberine ve işletme türlerine göre hazırlanmış içerik başlıklarına bağlanır.
Tüm ilçeleri ve yerleri gör →